AnasayfaHakkımızdaAraştırma MerkezleriYayınlarHizmetlerimizBasında TASAVBağlantılarGalerilerİletişim

Küresel ve Ulusal Seviyede Yaşanan Gelişmeler Işığında
Türkiye Ulaştırma Sektörünün Analizi


Volkan Recai Çetin
Ekonomi Araştırmaları Merkezi // 16 Ocak 2015


  

SUNUŞ

Türk Akademisi Siyasi Sosyal Stratejik Araştırmalar Vakfı (TASAV), Türkiye’nin içinde bulunduğu sorunların tespiti ve bunlara yönelik alternatif çözümler oluşturulması amacıyla “Beyin Fırtınası” toplantılarına başlamıştır. Bu kapsamda, TASAV tarafından daha önce yapılan çalıştaylarda ortaya konulan öncelikler de dikkate alınmak suretiyle tüm siyasî, sosyal, ekonomik ve stratejik alan ve konular değerlendirmeye tâbi tutulmaktadır.

Küresel ve bölgesel gelişmelerin Türkiye jeopolitiğini yakından ilgilendirdiği bir süreçte, iç ve dış sorunların doğru teşhis edilmesi kuşkusuz doğru stratejilerin ve politikaların uygulamaya konulabilmesi bakımından önem arz etmektedir.

Siyasi, ekonomik ve sosyal alanlarda gittikçe büyüme, genişleme, yayılma ve bir kısmı da kangren olma istidâdı gösteren kimi sorunlar, aynı bakış açısıyla ve geniş bir vizyonla ele alınmayı beklemekte, bütüncül ve kuşatıcı bir anlayışla değerlendirilmeye ihtiyaç duymaktadır.

Siyasî alanda yürütülecek kuşatıcı reform hamlelerinin yanında, ekonomik ve sosyal alanlarda da önemli reformların yapılması, Türkiye’nin hedeflediği sıçramayı yapabilmesi için elzemdir. Bu düşüncelerden hareketle TASAV tarafından gerçekleştirilecek akademisyen ve uzmanların katılacağı bir dizi beyin fırtınası toplantısı ile Türkiye'nin “iyi yönetilen” bir ülke olabilmesine bilimsel katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Çalışmalar; yeni gelişmeleri, konunun evrensel boyutlarını, Türkiye’deki durumu, sorunları, eksiklik ve aksaklıkları değerlendiren; alternatif çözümlerin geliştirilmesini ve yeni politika önerilerini ihtiva eden; tüm meseleleri stratejik bakış açısı ile inceleyen ve diğer konularla bütünleşik olarak ele alan bir çerçevede yürütülmektedir.

Volkan Recai Çetin tarafından kaleme alınan bu rapor; ulaştırma sektörüne ilişkin dünyada yaşanan gelişmeleri Türkiye’ye olan yansımaları ile birlikte inceledikten sonra Türkiye’nin söz konusu sektör açısından uluslararası alandaki yerini tespit etmekte, sektörel sorunları ortaya koymakta ve nihayetinde bu sorunların çözümüne yönelik politika önerileri sunmaktadır.

Bu vesileyle, ulaştırma sektörü konulu beyin fırtınası çalıştayımıza katılan bilim insanlarına, araştırmacılara ve uzmanlara teşekkür eder, çalışmaların neticesinde ortaya çıkardığımız objektif veri ve politika önerilerinin ilgililere ve karar alıcılara yararlı olmasını temenni ederim.

 

Saygılarımla,

İsmail Faruk AKSU
  TASAV Başkanı 

 


 

 


 

 

GİRİŞ: DÜNYA TİCARETİNDEKİ GELİŞMELER

Ticaretin temel altyapısı olarak ulaştırma sektörü küresel ekonomik gelişmelerden en çok etkilenen sektörlerden biri konumundadır. 2009 yılında yaşanan ve 2. Dünya Savaşından bu yana görülen en büyük ekonomik daralmaya neden olan krizin dünya ticareti ve dolayısıyla ulaştırma sektörü üzerindeki etkileri de oldukça şiddetli olmuştur. 2010 yılının sonlarına doğru endüstriyel faaliyetlerdeki toparlanma ile birlikte toplam dünya ticareti de bir toparlanma sürecine girmiştir. 2010 yılında dünya ticareti hacim olarak yüzde 12,7 büyümüş ve yeniden kriz öncesi seviyelerine ulaşmıştır (OECD, 2013). Bununla birlikte dünya ticaretinde 2011 ve 2012 yıllarında yaşanan sırasıyla yüzde 6 ve 2,5’lik büyüme oranları 2010 yılı ile karşılaştırıldığında oldukça düşük kalmıştır. Bu düşük büyüme oranları gelişmiş ülkelerdeki düşük ithalat talebi ve bu ülkelerden yapılan durgun ihracata bağlanmaktadır.

Bir başka ifadeyle, Avrupa’daki ve gelişmiş ülkelerdeki zayıf ekonomik aktivite dünya ticaretindeki büyümenin sınırlı kalmasına neden olmuştur (IMF, 2013). Türkiye’de de krizin etkisiyle 2009 yılında dış ticaret ton cinsinden yüzde 3,22 azalmıştır. 2010 yılında ise dünya ekonomisinin yeniden toparlanmaya başlamasıyla dış ticaret ton cinsinden yüzde 10,26 artış göstermiştir. OECD (2013),  2013 ve 2014 yıllarında dünya ticaretinde hacim bazında artışı sırasıyla yüzde 3,6 ve 5,8 olarak tahmin etmektedir; IMF (2013) ise aynı yıllardaki artışı sırasıyla yüzde 3,1 ve 5,4 olarak tahmin etmiştir.

Dünya ticaretinde yaşanan daralma ve genişlemeler ulaştırma sektörünü, bilhassa da denizyolu ve karayolu taşımacılığını önemli oranda etkilemektedir. Zira dış ticaretin önemli bir bölümü bu alt modlar marifetiyle gerçekleştirilmektedir. Nitekim AB-27’nin yaptığı mal ihracatının 2011 yılında ton olarak yüzde 92,4’ü, AB-27 için yapılan ithalatın da yüzde 78,2’si denizyolu ve karayolu ile yapılmaktadır (European Commission, 2013).  


Devamı için tıklayınız

YAYINLAR
İletişim BilgilerimizBizi Takip Edin
Nasuh Akar Mah. 1.Cadde No:43/4 Balgat-Çankaya/ANKARA Tel:0312 287 8899 Faks:0312 285 4499